Porady

Gazy u niemowląt – kiedy się niepokoić?

Oddawanie gazów czy to zbyt często, czy bardzo głośnych a do tego niepokój i prężenie się niemowląt przy ich oddawanie często niepokoi rodziców. Nietolerancja laktozy, kolka, dychezja czy po prostu fizjologia? Porady położnej pozwolą odpowiedzieć na nurtujące pytanie dotyczące gazów u niemowląt.

Usuwanie gazów zalegających w brzuszku dziecka to naturalny efekt pracy przewodu pokarmowego. Gazy gromadzą się wskutek jedzenia, z którym połykane jest również powietrze, ale powstają również w wyniku procesów fermentacji w jelicie. Kiedy oddawanie gazów to po prostu fizjologia, a kiedy pierwsze oznaki nieprawidłowości?

Jak oddawane są gazy?

Na zewnątrz wydostają się przez jamę ustną, przez odbyt, część gazów jest adsorbowana w jelitach bądź zużywana przez niektóre rodzaje bakterii zasiedlających dolny odcinek przewodu pokarmowego.

Pozbywanie się z organizmu gazów najczęściej ma miejsce po posiłkach, kiedy ściana jelita ulega rozciągnięciu, pobudzony zostaje układ przywspółczulny i wydzielają się hormony regulujące pracę przewodu pokarmowego (m.in. gastryna, cholecystokinina czy motylina).

Gazy u niemowląt

U noworodków i niemowląt czynność układu pokarmowego, w tym działanie enzymów trawiennych,  w porównaniu do osób dorosłych jest mocno niedojrzała. Kształtowanie się składu mikroflory jelitowej u dzieci może trwać do drugiego roku życia. Wiele dysfunkcji przewodu pokarmowego,
w tym jego czynnościowe zaburzenia, pozostaje w ścisłej zależności z profilem mikroorganizmów zasiedlających jelita, a ich łagodzenie odbywa się przy pomocy odpowiednio dobranych probiotyków [1, 2].

Kiedy gazy to fizjologia?

Rodzice noworodka i niemowlęcia wielokrotnie w ciągu doby mają okazję słyszeć odgłosy dobiegające spod pieluszki. Nie ma powodu do obaw, jeśli dziecko nie jest rozdrażnione, jego brzuszek jest miękki, a stolce (zazwyczaj żółtawej barwy) mają półpłynną konsystencję. Jeżeli dziecko prawidłowo się rozwija i jego przyrosty masy ciała mieszczą się w przyjętych dla wieku normach oraz nie obserwuje się innych dolegliwości, można przyjąć, że wydalanie gazów jest fizjologicznym dowodem na usprawnianie się pracy przewodu pokarmowego.

Gazy przy rozszerzaniu diety

U starszego dziecka, u którego rozpoczęto rozszerzanie diety, można zaobserwować zmianę konsystencji i koloru stolca oraz bardziej wyrazisty jego zapach. Niektóre z nowo wprowadzanych pokarmów mogą przyczynić się do wystąpienia wzdęć brzuszka i następowego oddawania gazów.
Przekarmianie dziecka również może być przyczyną dyskomfortu ze strony przewodu pokarmowego. Rodzice dziecka często oddającego gazy powinni zwrócić uwagę na przebieg karmienia, w czasie którego mogą być połykane nadmierne ilości powietrza.

Co na gazy u niemowląt?

Dobrą praktyką, która wspomaga odprowadzanie gazów, jest:

  • układanie dziecka na brzuszku. Aktywność ruchowa, jaką podejmuje wówczas niemowlę, sprzyja perystaltyce i eliminacji gazów.
  • noszenie dziecka zwróconego brzuszkiem do własnego przedramienia (pozycja leniwca) lub masując jego brzuszek ruchem zgodnym ze wskazówkami zegara.

W przypadku utrudnionej eliminacji gazów mogą wystąpić wzdęcia brzucha, co w niektórych przypadkach powinno być skonsultowane z lekarzem. 

Nadmiar gazów u niemowlat

Zwiększona częstotliwość w oddawaniu gazów może występować w przebiegu nietolerancji laktozy. Rodzice zaobserwują wówczas dodatkowo odgłosy przelewania we wzdętym brzuszku oraz charakterystyczne stolce. Są one strzelające, wodniste, pieniste, zielonkawe, z domieszką śluzu
i kwaśnym zapachu. Niedobór laktazy, czyli enzymu trawiącego laktozę, powoduje gromadzenie się tego cukru w jelitach i wzmożenie procesów fermentacji, a w konsekwencji nadmierną produkcję gazów. U dziecka karmionego piersią można wówczas rozważyć podaż egzogennej laktazy przed karmieniami, u dzieci karmionych mieszanką – po konsultacji z pediatrą włączyć mleko ubogolaktozowe lub całkowicie pozbawione laktozy [3].

Co na nadmiar gazów przy nietolerancji laktozy?

We wspomaganiu trawienia laktozy udział biorą również mikroorganizmy jelitowe, zwłaszcza bakterie z rodzaju Lactobacillus, które wytwarzają laktazę [2, 4].

Zasadnym wydaje się więc podaż probiotyku,  a także ziół o działaniu przeciwwzdęciowym, rozkurczającym oraz uspokajającym. Fitoterapeutyki, które mogą być bezpiecznie stosowane w tej grupie wiekowej to rumianek i melisa, jednak warto stosować je w formie gotowego preparatu farmaceutycznego. Dopajanie herbatkami dzieci karmionych piersią, może mieć negatywny wpływ na przebieg laktacji u mamy.

Humana benelife AColic

Czy wiesz, że AColic to aż 95% naturalnej skuteczności w zwalczaniu przyczyn i objawów kolki jelitowej? Połączenie delikatnych ekstraktów ziołowych i probiotyku szybciej przynosi ulgę i przywraca uśmiech na twarzy maluszka.

Dowiedz się więcej

Uwaga na herbatkę z kopru

Trzeba pamiętać, że podawanie małym dzieciom naparów z kopru włoskiego i jego przetworów u dzieci do czwartego roku życia jest niewskazane. Mimo udowodnionej skuteczności kopru włoskiego w łagodzeniu wzdęć, estragole w nim zawarte zwiększają ryzyko chorób nowotworowych. Mama karmiąca piersią również powinna zrezygnować z herbatek z kopru włoskiego, gdyż jego składniki aktywne mogą przenikać do mleka [5].

Wzdęcia brzuszka u niemowląt

Występowanie nadmiaru gazów u noworodka i małego dziecka warto skonsultować
z lekarzem, jeśli towarzyszy temu znaczne wzdęcie brzuszka, które w widoczny sposób zmniejsza się po interwencji mechanicznej, na przykład po założeniu cewnika doodbytniczego, z następowym uwolnieniem gazów i zalegających mas kałowych. Informacje na temat wypróżnień dziecka,
a zwłaszcza ich rytmu, pozwolą lekarzowi podjąć decyzję co do ewentualnej dalszej diagnostyki
i leczenia dziecka [6].

Działania medyczne zostaną również podjęte, jeżeli będzie zachodziło podejrzenie celiakii,
w przebiegu której obok bólu brzuszka obserwuje się wzmożoną eliminację gazów jelitowych. Wzdęcia obserwowane są także w zespole przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (small intesinal bacterial overgrowth- SIBO) [1].

Kiedy to już kolka niemowlaka?

Jeżeli u dziecka pojawia się i ustępuje bez wyraźnej przyczyny duży niepokój i rozdrażnienie, płaczące dziecko podkurcza nóżki, ma twardy brzuszek i oddaje gazy, po wykluczeniu dodatkowych nieprawidłowości (jak gorączka, choroby) można zdiagnozować u niego kolkę niemowlęcą [7].

Zachowaj spokój

Warto pamiętać, że u małych dzieci większość dolegliwości dotyczących układu pokarmowego związanych jest z jego rozwojem. Procesy trawienia mogą być manifestowane bardziej wyraziście niż u dorosłych. Wnikliwa obserwacja dziecka i konsultowanie sytuacji wątpliwych
z lekarzem pozwolą na właściwie reagowanie rodziców.

 

Literatura:

  1. Gulbicka P, Grzymisławski M. Wzdęcia brzucha – najczęstsze przyczyny i postępowanie. Piel.Zdr.Publ. 2016, 6,1,69-76
  2. Gałęcka M, Bartnicka A, Szewc M i wsp. Kształtowanie się mikroflory jelitowej u niemowląt warunkiem zachowania zdrowa. Standardy medyczne/Pediatria. 2016,13, 359-3
  3. Szczepański M. Kolka jelitowa i nietolerancja laktozy W: (red) Szczapa J. Neonatologia. PZWL, Warszawa, 2015, 133-134
  4. Sarnecki J. Stosowanie fermentowanych mieszanek mlecznych w celu zapobiegania i łagodzenia objawów ze strony przewodu pokarmowego u niemowląt. Standardy medyczne/pediatria, 2015, 12, 529-535
  5. Byczkiewicz B. Zastosowanie kopru włoskiego w okresie karmienia piersią- ocena skuteczności i bezpieczeństwa. Położna nauka i praktyka. 2019, 4, 56-57
  6. Horvath A. www.mp.pl/pytania/chapter/B25.QA.2.2.58

To może Cię zainteresować...

Kolka czy nadmierne gazy?

Kolka czy nadmierne gazy?

Gromadzenie się dużych ilości gazów w brzuszku małego dziecka wiąże się z niedostatecznie wykształconym funkcjonalnie działaniem przewodu pokarmowego. Skąd bierze się gaz w brzuszku? Kiedy dziecko nadmiernie oddaje gazy – czy to już kolka niemowlaka?

Porady położnej: Sposoby na kolkę niemowlęcą

Porady położnej: Sposoby na kolkę niemowlęcą

Nie ma jednej przyczyny kolki niemowlęcej, stąd i sposobów ukojenia płaczu kolkowego jest wiele. Nie ma jednej złotej metody kojącej w kolce niemowlęcej, zastosowanie wielu sposobów na raz i indywidualizowanie ich w zależności od stopnia nasilenia objawów wydaje się najbardziej skutecznym podejściem przyczyniającym się do łagodzenia płaczu kolkowego.

Porady położnej: Czy kolka niemowlęca to choroba?

Porady położnej: Czy kolka niemowlęca to choroba?

Kolka niemowlęca, czyli występowanie długotrwałych epizodów płaczu, które pojawiają się bez wyraźnej przyczyny u dziecka poniżej 5. miesiąca życia budzą zrozumiały niepokój u młodych rodziców. Co zatem może zrobić rodzic rozdrażnionego, niespokojnego i płaczącego przez długi czas dziecka, aby je ukoić?

Kolka i bóle brzuszka u niemowląt

Kolka i bóle brzuszka u niemowląt

Kolka niemowlęca jest jedną z najczęstszych dolegliwości pojawiających się już w pierwszych tygodniach życia i dotyczy od 25 do nawet 40% niemowląt. Adaptacyjne bóle brzuszka wynikające z niedojrzałości przewodu pokarmowego są również charakterystyczne dla pierwszych tygodni życia dziecka.

Kolka niemowlęca. Dlaczego niemowlę płacze?

Kolka niemowlęca. Dlaczego niemowlę płacze?

Nagły histeryczny płacz niemowlaka, zwykle po południu to jedna z pierwszych trosk jaka pojawia siew pierwszych tygodniach życia. Powody płaczu dziecka mogą być różne – potrzeba bliskości, głód, dyskomfort związany z pieluszką, ale ten nagły płacz niemowlaka to zwykle podstawowy objaw kolki niemowlęcej.

Kolka niemowlęca – wszystko, co musisz wiedzieć

Kolka niemowlęca – wszystko, co musisz wiedzieć

Kolka niemowlęca to uciążliwy problem zarówno dla maleństwa, jak i jego rodziców. Widok płaczącego malucha, który pręży się i podkurcza nóżki często wzbudza niepokój i dojmujące poczucie bezradności. Na szczęście istnieją sprawdzone sposoby, by radzić sobie w tych trudnych sytuacjach. Absolutną podstawą jest zrozumienie problemu – pamiętaj, że znając przeciwnika, dużo łatwiej i szybciej go pokonasz. Przeczytaj ten krótki przewodnik i dowiedz się więcej o kolce niemowlęcej!

Nasza strona używa plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Dalsze korzystanie ze strony bez zmian ustawień oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie. Informujemy, że ustawienia tych plików można zmienić w dowolnym momencie za pomocą ustawień przeglądarki. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.